Türkmenistanyň Medeniýet hepdeliginiň çäklerinde Türkmenistanyň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky Baş akademiki drama teatrynda iň meşhur sahna eserleriniň biri bolan «Gorkut ata» eposy esasynda sahnalaşdyrylan «Oguz söýgüsi» atly sahna oýnunyň görkezilişi boldy.
– Bu sahna eseri bilen bagly gyzykly bir waka bar. 90-njy ýyllaryň başynda biz Kanada döredijilik saparyna gidipdik. Çykyş etmeli ýerimiz we wagtymyz eýýäm bellenilipdi, emma birden bezegler ýüklenen ulagyň gijä galýandygy mälim boldy. Biz sahna bezegleri bolmazdan çykyş etmek kararyna geldik we administrasiýadan bize iki sany haly bermegini haýyş etdik, sebäbi halysyz türkmen – türkmen däldir. Ýöne Kanadada türkmen halysynyň tapylmandygyny aýtdylar. Bize adaty iki sany haly berdiler. Sahna eseri kanadaly tomaşaçylara diýseň ýarady, biz bolsa Aşgabada dolanyp gelenimizden soň Kanada ýüzünde fransuz dilinde «Türkmen halysy» diýen ýazgysy bolan iki sany haly iberdik – diýip, sahna oýnuny goýujy režissýor, Türkmenistanyň halk artisti Kakajan Aşyrow giriş sözünde gürrüň berdi.
«Oguz söýgüsi» bütinleý etnografik häsiýetli sahna eseridir. Ol giriş bölümi bilen başlanýar. Onda halynyň üstünde rahat oturan bagşy oguz Beýrek we onuň adagly gyzy Gülaýym baradaky aýdym-sazly hekaýatyny ýerine ýetirip ugraýar. Gadymy döwürlerde halk Gorkut ata tarapyndan döredilen bu rowaýaty edil şu görnüşde diňläp bilipdir.
Rowaýata görä, ýedi ýyllyk ýesirlikden soň Beýrek derwüş lybasynda öz iline dolanyp gelýär we bagşynyň dutarynyň owazyna goşulyp aýdym aýdýar. Ene-atasynyň öz dostuna durmuşa çykýan Gülaýymyň toýundadygyny bileninden soň, ol dutaryny alyp, toýa tarap ugraýar. Çagyrylmadyk myhmany toýdan kowmak türkmen halkynyň däp-dessurynda ýok, şonuň üçin hem Beýrek bagşylaryň toý bäsleşigine gatnaşýar. Dutar çalmakda oňa deň tapylmaýar. Derwüşiň sazyny eşiden Gülaýymyň ýüregi jigleýär, emma ol öz çaklamalaryny aýdyp bilmeýär. Gyz onda öz söýgülisini tanaýar. Şol pursat Beýrek derwüşiň lybasyny egninden taşlap, öz asyl keşbine girýär. Bu bütin obadaşlary üçin uly şatlyga öwrülýär. Ýaşuly toýuň dowam etdirilýändigini, ýöne öýlenýän ýigidiň Beýrek bilen çalşylýandygyny yglan edýär. Beýrek Gülaýyma öýlenmek islän ýigidi bir gyra çekip: «Näme üçin meniň ýesirlikde wepat bolandygym baradaky ýalan habarlary ýaýratdyň?» diýip soraýar. Ol bolsa çagalykdan bäri Gülaýymy söýýändigini we hemişe onuň bilen öýlenmegi arzuw edendigini aýdýar. Dostunyň bu akýüreklilik bilen aýdan sözleri olaryň öňki dostlugyny yzyna gaýtaryp getirýär. Şeýlelikde, obada toý dabarasy dowam edýär.
Sahna eseriň özboluşly mistiki ahyrynda alysdaky Gorkut atanyň heýkeli janlanýar we akyldar goja ýaş çatynjalara uzak hem-de bagtly durmuş arzuw edýär.
Sahna eseri tomaşaçylarda we teatr sungatynyň janköýerlerinde iň ýakymly täsirleri galdyrdy.
