Türkmenistanyň paýtagtynda ýaşlaryň arasynda rapid we blis görnüşlerinde geçirilen halkara «Kids Expo Chess Cup 2026» küşt ýaryşynyň jemleri jemlendi. Iki günüň dowamynda geçen dartgynly bäsleşikleriň netijesinde ýaryşyň ýer eýeleri medal sanawynda ynamly öňe saýlanyp, dürli derejeli jemi 24 medal gazandylar.
Ýaryş Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň Sergi merkezinde, «Kids Expo: ähli zat çagalar üçin» atly halkara sergi-ýarmarkasynyň çäklerinde geçirildi. Bäsleşigi Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy, Türkmenistanyň Küşt federasiýasy, Halkara mekdep küşt federasiýasy (HMSKF), Türki döwletleriň küşt assosiasiýasy (TKA), «Freedom Asian Chess Initiatives» (FACI) maksatnamasy we «TurkmenExpo» kompaniýasy, FIDE tarapyndan yglan edilen «2026-njy ýyl – bilimde küşt ýylynyň» çäklerinde bilelikde guradylar.
Iki günüň dowamynda sekiz ýurtdan – Azerbaýjandan, Eýrandan, Gazagystandan, Gyrgyzystandan, Täjigistandan, Türkmenistandan, Türkiýeden we Özbegistandan 94 ýaş küştçi 12 medal toplumy, ýagny jemi 36 medal ugrunda bäsleşdiler. Oglanlar we gyzlar üç ýaş toparynda – 8 ýaşa çenli, 10 ýaşa çenli we 12 ýaşa çenli toparlarda güýç synanyşdylar.
Bäsleşigiň birinji gününde gatnaşyjylar rapid görnüşinde 7 tapgyr, ikinji gününde bolsa blis görnüşinde 9 tapgyr oýnadylar. Ýaryş Halkara küşt federasiýasynyň (FIDE) resmi düzgünleri esasynda geçirilip, halkara reýting hasaby hem ýöredildi.
Bellemeli zat, çagalaryň arasynda geçirilýän halkara küşt ýaryşlary Aşgabat üçin indi däbe öwrülýär. 2025-nji ýylyň iýun aýynda hem paýtagtymyz dünýäniň 13 ýurdundan gelen ýaş küşt grossmeýsterlerini kabul edipdi.
Ýaryşyň şübhesiz öňdebaryjysy Türkmenistanyň ýygyndy topary boldy. Türkmenistanyň toparynyň gazanan medallarynyň sany 24-e ýetdi: 7 altyn, 9 kümüş we 8 bürünç medal.
Medallar bäş ýurduň wekilleriniň arasynda paýlaşyldy:
2-nji orun – Eýran: 4 altyn medal;
3-nji orun – Gazagystan: 1 altyn we 3 bürünç medal;
4-nji orun – Özbegistan: 2 kümüş we 1 bürünç medal;
5-nji orun – Azerbaýjan: 1 kümüş medal.
Ýaryşyň netijelerini jemläp, Türkmenistanyň Küşt federasiýasynyň başlygy Wepa Mälikgulyýew:
– Şu hepdäniň dowamynda Aşgabat mekdep we çagalar küşt sportunyň dünýä paýtagtyna öwrüldi. «Kids Expo Chess Cup 2026» ýaryşy taryha Türki döwletleriň küşt assosiasiýasynyň howandarlygynda bu ýaş toparlarynda geçirilen ilkinji ýaryş hökmünde hem girdi. Ýeňijileri we baýrak eýelerini gutlaýaryn hem-de ýaş türgenlere, tälimçilere, ene-atalaryna we halkara hyzmatdaşlarymyza küşt baýramyny ýokary derejede geçirmeklerine goşan goşantlary üçin hoşallyk bildirýärin – diýip belledi.
Ýaryşyň netijeleri barada aýdylanda, 10 ýaşa çenli oglanlaryň arasynda Eýranyň wekili Kiaşa Mahbubi ajaýyp netije görkezdi. Ol iki günüň dowamynda geçirilen 16 oýnuň ählisinde – rapidde 7, blisde 9 duşuşykda – ýeňiş gazandy. Şeýlelikde, ol ýekeje gezek hem deňme-deň oýnamazdan, mümkin bolan 16 utugyň ählisini toplady.
Ýene iki türgen – Eýranyň wekili Sadra Roşantab we Türkmenistanyň zenan FIDE ussatlygyna dalaşgär (WCM) Dilber Hupbyýewa – 12 ýaşa çenli toparlarda «altyn dublyny» amala aşyrdylar. Olar 16 mümkin bolan utukdan 15,5 utuk topladylar. Iki türgeniň hem rapidde diňe bir deňme-deň oýny bolup, blisde bolsa ähli duşuşyklarynda ýeňiş gazandylar.
Belläp geçmeli zat, Eýranyň bu iki ýeňijisi hem öz ýaş toparlarynda häzirki wagtda Aziýanyň çempionlary bolup durýar.
Ýaryşyň ýokary derejesini görkezýän ýene bir ýagdaý – 12 ýaşa çenli gyzlaryň rapid ýaryşynda kümüş medal eýelän Azerbaýjanyň wekili, Ýewropanyň çempiony WCM Mehriban Ahmаdli 7 mümkin bolan utukdan 5 utuk toplady.
Iň çekeleşikli we dartgynly göreş kiçi ýaş toparlarynda boldy.
Rapid görnüşinde 8 ýaşa çenli oglanlaryň arasynda üç baýrak eýesi –Gazagystandan Zakariýa Amirow, Türkmenistandan Kerim Babaýew we Hangeldi Myradow – deň derejede, 6 utukdan topladylar. Altyn medalyň eýesi diňe goşmaça Buhgols koeffisienti boýunça kesgitlendi.
Şeýle ýagdaý 8 ýaşa çenli gyzlaryň arasynda hem gaýtalandy. Türkmen küştçüleri Laçyn Isаýewa bilen Bahar Jumaýewa 5,5 utukdan toplap, birinji ornuň ykbaly goşmaça görkezijiler arkaly çözüldi.
Umuman, ýaryşyň rapid we blis görnüşleriniň netijeleri boýunça 13 gatnaşyjy iki medal gazandy. Jemleýji sanawlarda olaryň atlary bir ýyldyzjyk (*) bilen bellenildi, «altyn dublyny» gazananlaryň atlarynyň ýanynda bolsa iki ýyldyzjyk (**) goýuldy.
Rapid – 7 tapgyr
|
Oglanlar |
Gyzlar |
|
8 ýaşa çenli: 1. Zakariýa Amirow* (Gazagystan) – 6 utuk 2. Kerim Babaýew (Türkmenistan) – 6 utuk 3. Hangeldi Myradow* (Türkmenistan) – 6 utuk |
8 ýaşa çenli: 1. Laçyn Isаýewa (Türkmenistan) – 5,5 utuk 2. Bahar Jumaýewa* (Türkmenistan) – 5,5 utuk 3. Çynar Pirkulýewa* (Türkmenistan) – 5 utuk |
|
10 ýaşa çenli: 1. Kiaşa Mahbubi** (Eýran) – 7 utuk 2. Çaryhekim Çaryýew (Türkmenistan) – 5,5 utuk 3. Halilmuhammet Çaryýew* (Türkmenistan) – 4,5 utuk |
10 ýaşa çenli: 1. Bagül Jumaýewa* (Türkmenistan) – 5,5 utuk 2. Mährihan Kakageldiýewa (Türkmenistan) – 5 utuk 3. Akniýet Kumisbaý* (Gazagystan) – 4,5 utuk |
|
12 ýaşa çenli: 1. Sadra Roşantab** (Eýran) – 6,5 utuk 2. Nazar Narimanow* (Türkmenistan) – 5,5 utuk 3. Lazizbek Şawkatow* (Özbegistan) – 5 utuk |
12 ýaşa çenli: 1. WCM Dilber Hupbyýewa** (Türkmenistan) – 6,5 utuk 2. WCM Mehriban Ahmadli (Azerbaýjan) – 5 utuk 3. Zalina Iminowa* (Türkmenistan) – 4,5 utuk |
Blis – 9 tapgyr
|
Oglanlar |
Gyzlar |
|
8 ýaşa çenli: 1. Begmyrat Agamämmedow (Türkmenistan) – 7,5 utuk 2. Hangeldi Myradow* (Türkmenistan) – 7 utuk 3. Zakariýa Amirow* (Gazagystan) – 6,5 utuk |
8 ýaşa çenli: 1. Nazli Kakageldiýewa (Türkmenistan) – 7 utuk 2. Bahar Jumaýewa* (Türkmenistan) – 7 utuk 3. Çynar Pirkulýewa* (Türkmenistan) – 6,5 utuk |
|
10 ýaşa çenli: 1. Kiaşa Mahbubi** (Eýran) – 9 utuk 2. Abdurahmon Rajabow (Özbegistan) – 7 utuk 3. Halilmuhammet Çaryýew* (Türkmenistan) – 6,5 utuk |
10 ýaşa çenli: 1. Selbi Arslаnowa (Türkmenistan) – 7 utuk 2. Bagül Jumaýewa* (Türkmenistan) – 7 utuk 3. Akniýet Kumisbaý* (Gazagystan) – 6 utuk |
|
12 ýaşa çenli: 1. Sadra Roşantab** (Eýran) – 9 utuk 2. Lazizbek Şawkatow* (Özbegistan) – 7,5 utuk 3. Nazar Narimanow* (Türkmenistan) – 6,5 utuk |
12 ýaşa çenli: 1. WCM Dilber Hupbyýewa** (Türkmenistan) – 9 utuk 2. Zalina Iminowa* (Türkmenistan) – 7,5 utuk 3. Jumasoltan Muhammetberdiýewa (Türkmenistan) – 7 utuk |
Ýaryşyň resmi maksatnamasynyň tamamlanmagy «Kids Expo» sergisindäki küşt çäreleriniň hem tamamlanýandygyny aňlatmaýar. Serginiň soňky iki gününde bu ýerde uly göwrümli «ChessFest» festiwaly geçirilýär. Onuň çäklerinde Aşgabat şäheriniň ýaşaýjylary we myhmanlary köpçülikleýin bir wagtda küşt oýnamak çärelerine gatnaşyp, öňdebaryjy hünärmenleriň ussatlyk sapaklaryna tomaşa edip we erkin görnüşde küşt oýnap bilerler.
