Şu gün Türkmenistanda saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň mejlisi boldy, onda Mejlisiň V çagyrylyşynyň deputatlarynyň ählihalk saýlawlarynyň gutarnykly jemleri jemlendi.
Mejlisde parlament saýlawlarynyň Türkmenistanyň demokratik ösüş ýoluna we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan oňyn özgertmeler ugruna ygrarlydygynyň tassyklanmasy bolup, bäsleşik, aýanlyk we açyklyk ýörelgelerinde geçirilendigi nygtaldy.
Saýlawlaryň öň ýanyndaky çäreleriň ähli tapgyrlary öz wagtynda, milli kanunçylygyň we umumylykda kabul edilen halkara kadalarynyň talaplaryna laýyklykda guraldy. Saýlaw okruglarynyň çäklerinde saýlaw uçastoklarynyň 2446-synda ses bermek geçirildi. Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky raýatlarynyň ses bermegi guramaçylykly geçirildi. Türkmenistanyň ilçihanalarynyň we konsullyk edaralarynyň ýanynda saýlaw uçastoklarynyň 33-si açyldy, şol ýere ýurdumyzyň çäklerinden daşarda bolýan watandaşlarymyzyň müňlerçesi geldi.
Saýlawlaryň öňýanyndaky çäreleriň barşynda hem, ses berilýän günde hem saýlawçylaryň ýokary işjeňligi bu çäreleriň tapawutly aýratynlygy boldy. Merkezi saýlaw toparynyň maglumatlary boýunça ses berenleriň sany 2 million 797 müň 637 adama ýa-da Türkmenistanyň ses bermek hukugy bolan ähli raýatlarynyň 91,33 göterimine barabar boldy.
Şu günki mejlisiň gün tertibiniň esasy meselesine—saýlawlaryň gutarnykly jemlerini jemlemäge geçmek bilen jemleýji maglumatlara laýyklykda, welaýat we paýtagt saýlaw toparlarynyň teswirnamalarynyň esasynda ýurdumyz boýunça tutuşlygyna dalaşgärleriň 283-sinden 125 deputatyň saýlanandygy yglan edildi. Şol sanda Aşgabatda halkyň saýlanlarynyň 15-si, Ahal welaýatynda-15-si, Balkan welaýatynda-10-sy, Daşoguz welaýatynda-27-si, Lebap welaýatynda-28-si we Mary welaýatynda-30-sy saýlandy. Ähli saýlaw okruglarynyň 125-sinde bir orna iki we ondan köp dalaşgär sese goýuldy.
Saýlanan deputatlaryň hatarynda Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň wekilleriniň 47-si, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň wekilleriniň 14-si, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklary guramalarynyň wekilleriniň 33-si, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň wekilleriniň 16-sy, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň wekilleriniň 8-si, raýatlaryň toparlarynyň wekilleriniň 7-si bar. Mejlisiň saýlanan deputatlarynyň şeýle hem Türkmenbaşy şäheriniň täze döredilen Awaza we Kenar etraplarynyň halk maslahatlarynyň agzalarynyň sanawlary metbugatda çap ediler.
Paýtagtymyzyň we welaýat saýlaw toparlarynyň Merkezi saýlaw toparynyň mejlisinde çykyş eden ýolbaşçylary halkyň saýlanlarynyň ýokary bilim we hünär derejesini nygtadylar. Milli parlamentiň täze düzüminiň deputatlarynyň hatarynda döwlet edaralarynyň wekilleri, milli ykdysadyýetimiziň dürli pudaklarynyň, bilim we ylym, medeniýet hem-de sungat ulgamynyň esasy hünärmenleri, oba hojalyk işgärleri bar. Täze deputatlar düzümine türkmenistanlylaryň dürli milletleriniň, şol sanda rus, gazak, özbek milletleriniň wekilçilik edendigini hem belläp geçmeli. Mejlise gatnaşyjylar Türkmenistanyň Mejlisiniň V çagyrylyşynyň saýlawlaryň ýokary guramaçylyk derejesinde, ýurdumyzda ulanylýan kanunçylyga we halkara hukugynyň umumylykda kabul edilen kadalaryna laýyklykda geçirilendigini nygtadylar.
Geçen ýekşenbede raýatlaryň erk-islegini beýan etmegiň hakyky erkinlik ýagdaýynda geçirilen ählihalk tarapyndan ses berilmegi saýlawlaryň öň ýanyndaky wagyz ediş çäreleriniň iki aýa golaý dowam etmegi bilen beslendi, şol ähli tapgyrlary daşary ýurt synçylarynyň we bilermenleriniň 99-sy --Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyndan synçylar toparynyň, Birleşen Milletler Guramasynyň Syýasy meseleler boýunça departamentiniň wekilleri, şeýle hem Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň (ÝHHG) demokratik institutlary we adam hukuklary baradaky edarasynyň (DIAHB), ÝHHG-niň Parlament Assambleýasynyň wekiliýetleriniň agzalary üns berip synladylar.
Saýlawlaryň barşynyň ähli tapgyrlaryna doly gözegçiligi milli synçylaryň 2500-e golaýy amala aşyrdy, olaryň hatarynda syýasy partiýalaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň we birleşikleriniň wekilleri bar.
Bu ýerde bolýanlara we geçen saýlawlaryň barşyna gatnaşyjylaryň hemmesine, şol sanda habar beriş serişdeleriniň wekillerine Mejlisiň deputatlarynyň saýlawlaryny dogruçyl maglumatlar bilen ýokary derejede beýan edendikleri, onuň guramaçylykly guralandygy we jogapkärçilikli gatnaşyklary, döwletimiziň demokratik gözbaşlaryny mundan beýläk-de pugtalandyrmaga hemmetaraplaýyn ýardam edendikleri üçin ýene-de bir gezek hoşallyk bildirildi.
Mejlise gatnaşyjylar onuň ahyrynda halk häkimiýetiniň iň oňat milli däplerinde häzirki wagtda Türkmenistanda bolup geçýän demokratik dolanuwsyzdygyny belläp, munuň barşyna ägirt uly depgin beren hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň kesgitleýji ornuny bellediler.
Mejlisde parlament saýlawlarynyň Türkmenistanyň demokratik ösüş ýoluna we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan oňyn özgertmeler ugruna ygrarlydygynyň tassyklanmasy bolup, bäsleşik, aýanlyk we açyklyk ýörelgelerinde geçirilendigi nygtaldy.
Saýlawlaryň öň ýanyndaky çäreleriň ähli tapgyrlary öz wagtynda, milli kanunçylygyň we umumylykda kabul edilen halkara kadalarynyň talaplaryna laýyklykda guraldy. Saýlaw okruglarynyň çäklerinde saýlaw uçastoklarynyň 2446-synda ses bermek geçirildi. Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky raýatlarynyň ses bermegi guramaçylykly geçirildi. Türkmenistanyň ilçihanalarynyň we konsullyk edaralarynyň ýanynda saýlaw uçastoklarynyň 33-si açyldy, şol ýere ýurdumyzyň çäklerinden daşarda bolýan watandaşlarymyzyň müňlerçesi geldi.
Saýlawlaryň öňýanyndaky çäreleriň barşynda hem, ses berilýän günde hem saýlawçylaryň ýokary işjeňligi bu çäreleriň tapawutly aýratynlygy boldy. Merkezi saýlaw toparynyň maglumatlary boýunça ses berenleriň sany 2 million 797 müň 637 adama ýa-da Türkmenistanyň ses bermek hukugy bolan ähli raýatlarynyň 91,33 göterimine barabar boldy.
Şu günki mejlisiň gün tertibiniň esasy meselesine—saýlawlaryň gutarnykly jemlerini jemlemäge geçmek bilen jemleýji maglumatlara laýyklykda, welaýat we paýtagt saýlaw toparlarynyň teswirnamalarynyň esasynda ýurdumyz boýunça tutuşlygyna dalaşgärleriň 283-sinden 125 deputatyň saýlanandygy yglan edildi. Şol sanda Aşgabatda halkyň saýlanlarynyň 15-si, Ahal welaýatynda-15-si, Balkan welaýatynda-10-sy, Daşoguz welaýatynda-27-si, Lebap welaýatynda-28-si we Mary welaýatynda-30-sy saýlandy. Ähli saýlaw okruglarynyň 125-sinde bir orna iki we ondan köp dalaşgär sese goýuldy.
Saýlanan deputatlaryň hatarynda Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň wekilleriniň 47-si, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň wekilleriniň 14-si, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklary guramalarynyň wekilleriniň 33-si, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň wekilleriniň 16-sy, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň wekilleriniň 8-si, raýatlaryň toparlarynyň wekilleriniň 7-si bar. Mejlisiň saýlanan deputatlarynyň şeýle hem Türkmenbaşy şäheriniň täze döredilen Awaza we Kenar etraplarynyň halk maslahatlarynyň agzalarynyň sanawlary metbugatda çap ediler.
Paýtagtymyzyň we welaýat saýlaw toparlarynyň Merkezi saýlaw toparynyň mejlisinde çykyş eden ýolbaşçylary halkyň saýlanlarynyň ýokary bilim we hünär derejesini nygtadylar. Milli parlamentiň täze düzüminiň deputatlarynyň hatarynda döwlet edaralarynyň wekilleri, milli ykdysadyýetimiziň dürli pudaklarynyň, bilim we ylym, medeniýet hem-de sungat ulgamynyň esasy hünärmenleri, oba hojalyk işgärleri bar. Täze deputatlar düzümine türkmenistanlylaryň dürli milletleriniň, şol sanda rus, gazak, özbek milletleriniň wekilçilik edendigini hem belläp geçmeli. Mejlise gatnaşyjylar Türkmenistanyň Mejlisiniň V çagyrylyşynyň saýlawlaryň ýokary guramaçylyk derejesinde, ýurdumyzda ulanylýan kanunçylyga we halkara hukugynyň umumylykda kabul edilen kadalaryna laýyklykda geçirilendigini nygtadylar.
Geçen ýekşenbede raýatlaryň erk-islegini beýan etmegiň hakyky erkinlik ýagdaýynda geçirilen ählihalk tarapyndan ses berilmegi saýlawlaryň öň ýanyndaky wagyz ediş çäreleriniň iki aýa golaý dowam etmegi bilen beslendi, şol ähli tapgyrlary daşary ýurt synçylarynyň we bilermenleriniň 99-sy --Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyndan synçylar toparynyň, Birleşen Milletler Guramasynyň Syýasy meseleler boýunça departamentiniň wekilleri, şeýle hem Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň (ÝHHG) demokratik institutlary we adam hukuklary baradaky edarasynyň (DIAHB), ÝHHG-niň Parlament Assambleýasynyň wekiliýetleriniň agzalary üns berip synladylar.
Saýlawlaryň barşynyň ähli tapgyrlaryna doly gözegçiligi milli synçylaryň 2500-e golaýy amala aşyrdy, olaryň hatarynda syýasy partiýalaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň we birleşikleriniň wekilleri bar.
Bu ýerde bolýanlara we geçen saýlawlaryň barşyna gatnaşyjylaryň hemmesine, şol sanda habar beriş serişdeleriniň wekillerine Mejlisiň deputatlarynyň saýlawlaryny dogruçyl maglumatlar bilen ýokary derejede beýan edendikleri, onuň guramaçylykly guralandygy we jogapkärçilikli gatnaşyklary, döwletimiziň demokratik gözbaşlaryny mundan beýläk-de pugtalandyrmaga hemmetaraplaýyn ýardam edendikleri üçin ýene-de bir gezek hoşallyk bildirildi.
Mejlise gatnaşyjylar onuň ahyrynda halk häkimiýetiniň iň oňat milli däplerinde häzirki wagtda Türkmenistanda bolup geçýän demokratik dolanuwsyzdygyny belläp, munuň barşyna ägirt uly depgin beren hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň kesgitleýji ornuny bellediler.
