Ï Akrosenagat toplumunyň täze sepgitleri
mail-icon
altynasyr.newspaper@sanly.tm
EN RU TK

Akrosenagat toplumunyň täze sepgitleri

view-icon 691
Ýurduň agrosenagat toplumynda özgertmeleriň netijeliligini 2012-nji ýylda pagtany ýygnamak boýunça möwsümi aýdyň görkezdi. Oba hojalykçylar ýurduň ýarym million gektarynda ösýän gowaçasynyň hasylyny ýygnap, öňünde goýlan borçnama wezipeleriniň hötdesinden geldiler.

Gowaça ýygymy möwsüminde 600 golaý pagta ýygnaýjy kombaýnlaryň, iki ýarym müňden gowrak ýuk daşaýjy ulaglaryň üç ýarym müň yzy tirkegli traktorlaryň işledilmegi ýurdumyzyň agrosenagatynyň tehniki enjamlaşdyrylyşynyň nä derjededigini görkezdi. Meýdanlardan pagtany kabul etmekligi gije- gündiziň dowamynda 157 sany pagta kabul ediji nokatlar amala aşyrdylar. Bu nokatlardan pagta ýurdumyzyň pagta arassalaýjy kärhanalaryň 36-syna gaýtadan işlemeklik üçin iberilýärdi.

Mary we Ahal welaýatynyň howa ýagdaýlaryna laýyklykda ekilýän «Ýolöten-14», « Ýolöten -32», «9871-I» atly gowaça görnüşlerinden inçesüýmli gymmatly pagtanyň ýokary hasyly alyndy. Pagtanyň ekiş we şoňa göräde ony ýygnamaklyk ilki bilen şu welaýatlarda başlandy. Oýurdumyzyň ähli welaýatlarynyň ýer eýeleriniň öndürrýän orta süýmli pagta hatarynda «149F», «133», «Ýolöten-7», «Daşoguz-120», «Serdar», «S-4727» we ençeme başga görnüşlerini görkezip bolar.

Daýhanlar 1 million 109 tonna gowaça hasylyny almaklygy göz öňünde tutýardylar, ýöne ähli ýetişdirilen gowaçany ýygnamaklygy üçin ýadawsyz işläp, olar öňde goýlan borçnamany artygy bilen ýerine ýetirdiler. Netijede, 2012-nji ýylda pagtany ýygnamak boýunça borçnama 111 göterim ýerine ýetirildi.

Borçnamadan daşary ýygnalan gowaça üçin tölegleri amala aşyrmak boýunça şu ýyl güýje giren düzgünnama çig malyň möçberini köpeltmeklige kuwwatly itergi berdi. Düzgünnamada borçnamadan daşary ýygnalan gowaça üçin tölegler 30% köpeltmeklik göz öňünde tutulan. El bilen ýygnalýan gowaça üçin tölegler her gün amala aşyryldy. Oba hojalykçylar borçnamadan artyk gowaça hasylyny öz islegi esasynda Türkmenistanyň haryt çig mal birjasynyň üsti bilen amala aşyrmaklyga hem mümkinçilik aldylar.

Gymmatly oba hojalyk çig malyny öndürýän we gaýtadan işleýän topluma iri maýa goýumlar goýulýar. Ýöriteleşdirilen tehnikalar satyn alynýar, welaýatlarda häzirki zaman talaplary esasynda gowaça kabul ediş nokatlary we taýyn pagta önümi üçin ammarlar gurulýär we ulanylmaga berilýär. Daşoguz welaýatynyň Köneürgenç etrabynda häzirki zaman talaplaryna gabat gelýän we ýylda 40 müň tonna önümçilik kuwwaty boljak pagta arassalaýjy kärhanasynyň gurluşyk işleri dowam edýär.