Ï Himiýa kärhanalarynyň täze kuwwatlyklary
mail-icon
altynasyr.newspaper@sanly.tm
EN RU TK

Himiýa kärhanalarynyň täze kuwwatlyklary

view-icon 1797
Türkmen topragy dürli görnüşli ýerasty mineral serişdelerine baýdyr. Aýratyn hem Balkan welaýatynyň tebigy mümkinçilikleri ýokarydyr. Bu ýerde natriýa sulfatynyň, bioşiftiň baý gorlary bardyr, ýoduň we bromyň önümçiligi artdyrylýar, himiýa senagaty işjeň ösdürilýär.

Geologlaryň ýurduň günbatar sebitinde ýoduň we bromyň baý ätiýaçlyk gorlarynyň bardygy baradaky çaklamalaryny Guýular ýatagynda we beýleki meýdançalarda geçirilen gözleg-buraw işleri ýene-de bir gezek tassyklady,

Gumdagdan uzak bolmadyk ýerde uka giden adybir palçyk wulkanynyň Boýadag ýatagy ýerleşýär. Golaý wagtda bu ýerde taslama kuwwatlylygy ýylda tehniki ýoduň 250 tonnasyny we bromyň 2,35 müň tonnasyny öndürýän täze kärhana işe başlar. Şu mynasibetli Balkanabat üod kärhanasynyň Boýadag bölüminiň önümçilik kuwwatlylygy epesli artar.

Mundan hem başga, sebitde kaustiki sodanyň, hloryň önümçiligini artdyrmak göz öňünde tutulýar. Eger-de ýene-de muňa ýakyn ýyllarda Garabogaz aýlagynda we Hazar şäherinde işe başlajak kuwwatlyklary goşsak, onda himiýa senagatynyň gaýtadan işleýän giden kärhanalar toplumy emele geler.

Garabogaz aýalagynyň ätiýaçlyk mineral serişdelerini toplumlaýyn özleşdirmek dowam etdirilýär. Häzirki wagtda bu ýerde natriýa sulfaty öndürilýär. “Türkmenhimiýa” Döwlet konserniniň “Garabogazsulfat” önümçilik kärhanasy tarapyndan öndürilýän bu önüm senagatyň dokma, gurluşyk, energetika we beýleki pudaklarynda, şeýle hem himiki reagentlerde – buraw laýynyň önümçiliginde giňden ulanylýar.

Garabogaz aýlagynyň kenarynda taslama guwwatlylygy ýylda 640 müň tonna karbamid öndürýän täze kärhana gurmak bellenildi. Şeýle hem aýlagyň mineral serişdeleri önümleriň köp görnüşini, şol sanda ýurduň senagatynyň derman we beýleki pudaklarynda giňden ulanylýan magniniň oksidini we bejeriş duzuny öndürmäge mümkinçilik berýär.

Çeleken ýarym adasynda ýokary hilli himiýa önümleriniň ondan gowrak görnüşini, şol sanda tehniki ýody öndürýän Hazar himiýa kärhanasy işleýär. Golaý wagtda bu baýry kärhananyň binýadynda taslama kuwwarlylygy ýylda 300 tonna tehniki ýoduny we 5,5 müň tonna brom öndürýän kuwwatly täze önümçilik gurular. Baýry kärhananyň durky doly täzeleniler, onuň önümçilik kuwwatlylygy artar, onuň enjamlary we önümçilik gurluşlary döwrebaplaşdyrylar. Tebigy gurşawyň ekologiki ýagdaýyny gowlandyrylmagyna uly üns beriler.