Türkmenistanda ýigrimi ýyldan gowrak wagt bäri alyp barýan işi «Dragon Oil» kompaniýasynyň ýurduň deňiz nebitgaz pudagynda halkara operator hökmünde ornuny berkitdi. «Çeleken» şertnamalaýyn çägi boýunça önümi paýlaşmak hakyndaky Ylalaşygyň 2035-nji ýyla çenli uzaldylmagy Hazar deňziniň türkmen böleginde önümçiligi we geologiýa-gözleg işlerini dowam etdirmek üçin şert döredýär.
«Dragon Oil» kompaniýasy 2000-nji ýylyň 1-nji maýyndan bäri Türkmenistanda Hazar deňzindäki «Çeleken» şertnamalaýyn çäginiň ýeke-täk operatory hökmünde iş alyp barýar. Şol döwürde kompaniýa deňizdäki önümçilik desgalaryny, şeýle hem nebiti taýýarlamak, saklamak we eksport etmek üçin kenarýaka kuwwatlyklaryny öz içine alýan önümçilik binýadyny döretdi.
«Çeleken» şertnamalaýyn çäginiň meýdany takmynan 950 inedördül kilometre barabardyr. Ol Türkmenistanyň kenaryndan takmynan 45 kilometr uzaklykda ýerleşýän iki deňiz ýatagyny – «Jeýtun» we «Jygalybeg» ýataklaryny öz içine alýar.
Häzirki wagtda döredilen infrastruktura taslamany mundan beýläk-de ösdürmek üçin binýat bolup hyzmat edýär. Kompaniýa hereket edýän önümçilik desgalarynyň golaýynda geologiýa-gözleg işlerini dowam etdirýär.
«Türkmenistanyň nebiti we gazy – 2026» (OGT 2026) atly XXXI halkara maslahatynyň baş hyzmatdaşy hökmünde «Dragon Oil» kompaniýasy Türkmenistanda ýigrimi ýyldan gowrak wagtyň dowamynda toplan tejribesine daýanyp, maýa goýumlar, tehnologiýalar we ýurduň deňiz nebitgaz serişdelerini özleşdirmek boýunça pikir alyşmalara gatnaşýar.
Çelekende ýigrimi ýyldan gowrak iş tejribesi
«Dragon Oil» kompaniýasynyň «Çeleken» şertnamalaýyn çägindäki işi deňiz nebitgaz taslamalarynyň nähili uzak möhletleýin meýilnamalaşdyrmagy talap edýändigini görkezýär.
Deňiz ýataklaryny özleşdirmek üçin diňe guýulary burawlamak ýeterlik däldir. Munuň üçin önümçilik desgalary, nebiti taýýarlamak we saklamak boýunça kuwwatlyklar, eksport infrastrukturasy, şeýle hem bu ulgamyň ähli böleklerini uzak ýyllaryň dowamynda netijeli işletmek üçin zerur bolan tehniki başarnyklar gerek.
«Dragon Oil» Çelekende nebiti taýýarlamagy, saklamagy we eksport etmegi üpjün edýän desgalary döretdi. Şeýle hem kompaniýa bar bolan infrastruktura ýakyn ýerleşýän nebit babatda geljegi uly meýdanlarda, durmuşa geçiriş möhleti birneme gysga bolan taslamalara ünsi gönükdirip, geologiýa-gözleg işlerini alyp barýar.
Şeýle çemeleşme hereket edýän önümçiligi eýýäm döredilen desgalaryň golaýynda täze serişdeleri gözlemek bilen utgaşdyrýar. Deňiz taslamalarynda bar bolan infrastrukturadan peýdalanmak mümkinçiligi goşmaça gorlary özleşdirmegiň täjirçilik geljegine düýpli täsir edip biler.
Hyzmatdaşlyk 2035-nji ýyla çenli uzaldyldy
«Çeleken» şertnamalaýyn çägi boýunça önümi paýlaşmak hakyndaky Ylalaşygyň uzaldylmagy «Dragon Oil» kompaniýasynyň Türkmenistandaky işi üçin möhüm waka boldy.
Ylalaşygyň hereket ediş möhleti on ýyl – 2035-nji ýyla çenli uzaldyldy.
«Dragon Oil» ylalaşygyň uzaldylmagyny Türkmenistandaky işiniň möhüm tapgyry hökmünde häsiýetlendirdi hem-de bu ylalaşygyň gazanylmagynda «Türkmennebit» döwlet konserni bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk edilendigini belledi.
Deňiz taslamasynyň operatory üçin ylalaşygyň has uzak möhletde hereket etmegi önümçiligi, geologiýa-gözleg işlerini, infrastrukturany ösdürmegi we tehnologiýalary ornaşdyrmagy öňdäki ýyllar üçin meýilnamalaşdyrmaga esas döredýär.
Çelekende ylalaşygyň uzaldylmagy ýigrimi ýyldan gowrak wagt bäri alnyp barylýan işleriň dowamlylygyny üpjün edýär hem-de kompaniýanyň geljek onýyllygyň ortalaryna çenli alyp barjak işleriniň çäklerini kesgitleýär.
Tehnologiýalar we hereket edýän infrastruktura
«Dragon Oil» kompaniýasynyň geologiýa-gözleg we önümçilik işlerine çemeleşmesinde tehnologiýalar möhüm orun eýeleýär.
Kompaniýanyň maglumatyna görä, geologiýa-gözleg we önümçilik işleriniň ähli tapgyrlarynda öňdebaryjy tehnologiýalar ulanylýar, innowasiýalar goldanylýar we pudagyň öňdebaryjy tejribeleri ornaşdyrylýar. Önümçilik tapgyrlarynyň tutuş dowamynda tehniki başarnyklary ösdürmäge aýratyn üns berilýär.
Hereket edýän deňiz ýataklary üçin bu başarnyklar aýratyn ähmiýete eýedir.
Ýataklaryň özleşdirilişiniň dowam etmegi bilen operatorlara gatlaklaryň häsiýetleri we önümçiligiň dinamikasy barada has jikme-jik maglumat gerek bolýar. Geologiýa-gözleg, buraw işleri we mundan beýläkki özleşdiriş boýunça çözgütler kabul edilende bar bolan infrastrukturanyň mümkinçiliklerini, şeýle hem täze maýa goýumlarynyň tehniki we täjirçilik şertlerini göz öňünde tutmak zerurdyr.
Şu nukdaýnazardan, hereket edýän desgalaryň we bar bolan infrastruktura ýakyn ýerlerde alnyp barylýan geologiýa-gözleg işleriniň utgaşdyrylmagy «Dragon Oil» kompaniýasyna Çelekeniň töwereginde täze mümkinçilikleri gözlemekde toplan önümçilik tejribesine daýanmaga mümkinçilik berýär.
Hazaryň özleşdirilmegi «OGT 2026» forumynyň gün tertibinde
Hazar deňziniň türkmen bölegindäki deňiz ýataklaryny özleşdirmegiň geljegi «OGT 2026» forumynyň esasy mowzuklarynyň biri bolar.
Maslahatyň maksatnamasy deňiz ýalpaklygyndaky maýa goýum mümkinçiliklerini, geologiýa-gözleg işlerini, seýsmiki barlaglaryň geçirilmegini we olaryň netijeleriniň interpretasiýasyny, deňiz infrastrukturasyny, buraw tehnologiýalaryny, deňiz logistikasyny hem-de halkara hyzmatdaşlygyny öz içine alýar.
Bu meseleleriň maksatnama girizilmegi Türkmenistanyň nebitgaz pudagynyň mundan beýläk-de ösdürilmeginde Hazar deňziniň möhüm ornuny görkezýär.
Halkara operatorlary üçin täze taslamalaryň geljegi geologik mümkinçiliklere, maýa goýum şertlerine, tehnologiýalara, infrastruktura we uzak möhletleýin hyzmatdaşlyga baglydyr. Deňiz ýalpaklygynda eýýäm işleýän kompaniýalar üçin toplanan tehniki bilimler we hereket edýän desgalar geljekki mümkinçiliklere baha bermekde möhüm ähmiýete eýe bolup biler.
Uzak möhletli iş tejribesinden täze mümkinçiliklere tarap
«Dragon Oil» kompaniýasynyň Türkmenistandaky işi deňiz nebitgaz serişdelerini özleşdirmegiň uzak möhletli häsiýete eýedigini görkezýär.
2000-nji ýylda «Çeleken» şertnamalaýyn çäginde işe başlan kompaniýa «Jeýtun» we «Jygalybeg» ýataklarynda önümçilik binýadyny döretdi, zerur infrastrukturany gurdy hem-de hereket edýän desgalaryň golaýynda geologiýa-gözleg işlerini dowam etdirdi.
Önümi paýlaşmak hakyndaky Ylalaşygyň 2035-nji ýyla çenli uzaldylmagy geljekki işler üçin has uzak möhletli mümkinçilikleri açýar.
Şol bir wagtyň özünde, Hazary özleşdirmek boýunça gün tertibi hem giňelýär. Ol täze deňiz taslamalaryny, seýsmiki barlaglary, buraw tehnologiýalaryny we deňiz infrastrukturasyny ösdürmegi öz içine alýar. Bu ugurlar «OGT 2026» maslahatynyň maksatnamasynda möhüm orun eýelär.
«OGT 2026» halkara maslahatynyň göwher hyzmatdaşy hökmünde «Dragon Oil» kompaniýasy Türkmenistanda ýigrimi ýyldan gowrak wagtyň dowamynda toplan iş tejribesine hem-de geljek onýyllygyň ortalaryna çenli hereket edýän ylalaşyga daýanyp, bu meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylmagyna gatnaşýar.
Kompaniýa we Türkmenistan üçin şeýle dowamlylyk hereket edýän infrastruktura, tehnologiýalara we geologiýa-gözleg işleriniň netijelerine daýanmak arkaly Hazaryň serişdelerini mundan beýläk-de özleşdirmek boýunça hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin ygtybarly binýat döredýär.
