Bu – “Zwezda” Neşirýat öýüniň “Ýürekleriň sazlaşygy” tapgyryndan “Mukaddes söýgi” we şu ýylyň täzeligi – Ales Karlýukewiçiň “Edebidogan okaşylmagy”. Belarus-Türkmenistan” monografiki gözlegleriniň häzirki zaman türkmen we belarus edebiýatynyň antologiýasydyr. Edebiýat täzelikleri iki halkyň dostlukly özara düşünişmeginiň we doly görnüşdäki türkmen-belarus hyzmatdaşlygynyň esasyna öwrülen medeniýetleriň birdigini beýan edýär.
Ales Karlukewiçiň “Mukaddes söýgi” kitabynyň sözbaşyna aýdyň ýazyşy ýaly, “belarus we türkmen prozaçylarynyň we şahyrlarynyň eserleri, nesillerden nesillere geçip gelýän manyly sözler ýaly, biziň taryhy, ruhy doganlygymyzy hem ertir, hem indiki ýüz ýyllyklarda ýatlanar”. Ýygynda belarus okyjylarynyň arasynda meşhur bolan Agageldi Allanazarowyň, Gurbannazar Orazgulyýewiň, Osman Ödäniň, Orazguly Annaýewiň, Atamyrat Atabaýewiň we beýleki awtorlaryň hekaýalary we goşgulary girizildi. Ýygyndynyň “Yşykdan doly ýürek” diýlip atlandyrylmagy hem simwoliki häsiýet eýedir.
Ales Karlýukewiçiň belarus dilinde neşir edilen “Edebi dogan okaşylmagy. Belarus-Türkmenistan; duşuşyklar, tanyşlyk, açyşlar” atly kitaby türkmen-belarus edebi aragatnaşyklaryň taryhyndan gyzykly faktlar bilen tanyşdyryp, sözüň doly manysynda köpler üçin açyş boldy. XIX asyryň ortalarynda diplomat, şahyr we gündogary öwreniji Aleksandr Hodzko, Türkmenistana syýahat etmek bilen, türkmen edebiýatynyň ýewropadaky şöhratynyň başyny başlamak bilen, Magtymguly barada şahyrana tekstler ýazyp, olary Angliýada çap etdi. Onuň eden terjimeleri netijesinde ýewropalylar “Görogly” şadessany we Keminäniň döredijiligi bilen tanyşdylar.
XX asyrda Magtymgulynyň eserlerini belarus terjime etmäge Maksim Tank, Ales Zwonak, Wladimir Korotkewiç we beýleki edebiýatçylar ýüzlendiler. “Bilbil bägül gözleýär” ady bilen Magtymgulynyň poeziýasy aýratyn kitap bolup çykdy.
Türkmenistanyň okyjylaryny belarus ýazyjylarynyň döredijiligi bilen tanyşdyrylyşynyň başy Zakaspiý oblastynyň “Ashabat” gazetinde rus dilinde çap edilen gürrüňi bilen başlandy. Belarusyň halk şahyrlary Kupalanyň we Kolasyň ilkinji kitaplary türkmen dilinde 1941-nji ýylda neşir edildi.
XX asyryň ikinji ýarymynda türkmen edebiýatyny belarus diline we belarus edebiýatyny türkmen diline terjime etmeklige işjeň başlanyldy. Belarusda Berdi Kerbabaýewiň, Kaýum Taňrygulyýewiň, Agageldi Allanazarowyň, Gurban Çölüýewiň, Anna Kowusowyň, Tirkiş Jumageldiýewiň, Nury Baýramowyň, Babanyýaz Kaýumowyň we beýleki awtorlaryň kitaplary neşir edildi.
Türkmenistanda belarus şahyrlary we ýazyjylary Maksim Tankyň, Iwan Çigrinowyň kitaplary neşir edildi. Ýank Brylyň, liriki miniatýuralary, Ales Žukyň, Wasiliý Tkaçewyň ertekileri, Pimen Pançenkonyň, Mikola Çernýawskiniň, Raisa Borowikowanyň, Artur Wolskiniň goşgulary, beýleki awtorlaryň eserlari türkmen diline terjime edildi.
Kitaplar Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýetiň şu ýylyň 11-12-nji maýynda Belarus Respublikasyna bolan saparynyň çäklerinde “Zwezda” Neşirýat öýünde bolup geçen duşuşykda türkmen žurnalistlerine sowgat berildi. Türkmen-belarus medeni gepleşikleriň döwletara, özara hereket etmegiň ruhuny baýlaşdyrmak bilen, üstünlikli ösdüriljekdigi şübhesizdir.
Ales Karlukewiçiň “Mukaddes söýgi” kitabynyň sözbaşyna aýdyň ýazyşy ýaly, “belarus we türkmen prozaçylarynyň we şahyrlarynyň eserleri, nesillerden nesillere geçip gelýän manyly sözler ýaly, biziň taryhy, ruhy doganlygymyzy hem ertir, hem indiki ýüz ýyllyklarda ýatlanar”. Ýygynda belarus okyjylarynyň arasynda meşhur bolan Agageldi Allanazarowyň, Gurbannazar Orazgulyýewiň, Osman Ödäniň, Orazguly Annaýewiň, Atamyrat Atabaýewiň we beýleki awtorlaryň hekaýalary we goşgulary girizildi. Ýygyndynyň “Yşykdan doly ýürek” diýlip atlandyrylmagy hem simwoliki häsiýet eýedir.
Ales Karlýukewiçiň belarus dilinde neşir edilen “Edebi dogan okaşylmagy. Belarus-Türkmenistan; duşuşyklar, tanyşlyk, açyşlar” atly kitaby türkmen-belarus edebi aragatnaşyklaryň taryhyndan gyzykly faktlar bilen tanyşdyryp, sözüň doly manysynda köpler üçin açyş boldy. XIX asyryň ortalarynda diplomat, şahyr we gündogary öwreniji Aleksandr Hodzko, Türkmenistana syýahat etmek bilen, türkmen edebiýatynyň ýewropadaky şöhratynyň başyny başlamak bilen, Magtymguly barada şahyrana tekstler ýazyp, olary Angliýada çap etdi. Onuň eden terjimeleri netijesinde ýewropalylar “Görogly” şadessany we Keminäniň döredijiligi bilen tanyşdylar.
XX asyrda Magtymgulynyň eserlerini belarus terjime etmäge Maksim Tank, Ales Zwonak, Wladimir Korotkewiç we beýleki edebiýatçylar ýüzlendiler. “Bilbil bägül gözleýär” ady bilen Magtymgulynyň poeziýasy aýratyn kitap bolup çykdy.
Türkmenistanyň okyjylaryny belarus ýazyjylarynyň döredijiligi bilen tanyşdyrylyşynyň başy Zakaspiý oblastynyň “Ashabat” gazetinde rus dilinde çap edilen gürrüňi bilen başlandy. Belarusyň halk şahyrlary Kupalanyň we Kolasyň ilkinji kitaplary türkmen dilinde 1941-nji ýylda neşir edildi.
XX asyryň ikinji ýarymynda türkmen edebiýatyny belarus diline we belarus edebiýatyny türkmen diline terjime etmeklige işjeň başlanyldy. Belarusda Berdi Kerbabaýewiň, Kaýum Taňrygulyýewiň, Agageldi Allanazarowyň, Gurban Çölüýewiň, Anna Kowusowyň, Tirkiş Jumageldiýewiň, Nury Baýramowyň, Babanyýaz Kaýumowyň we beýleki awtorlaryň kitaplary neşir edildi.
Türkmenistanda belarus şahyrlary we ýazyjylary Maksim Tankyň, Iwan Çigrinowyň kitaplary neşir edildi. Ýank Brylyň, liriki miniatýuralary, Ales Žukyň, Wasiliý Tkaçewyň ertekileri, Pimen Pançenkonyň, Mikola Çernýawskiniň, Raisa Borowikowanyň, Artur Wolskiniň goşgulary, beýleki awtorlaryň eserlari türkmen diline terjime edildi.
Kitaplar Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýetiň şu ýylyň 11-12-nji maýynda Belarus Respublikasyna bolan saparynyň çäklerinde “Zwezda” Neşirýat öýünde bolup geçen duşuşykda türkmen žurnalistlerine sowgat berildi. Türkmen-belarus medeni gepleşikleriň döwletara, özara hereket etmegiň ruhuny baýlaşdyrmak bilen, üstünlikli ösdüriljekdigi şübhesizdir.
