Diri gezip ýörenliginde 2018-nji ýylda beýik türkmen kompozitory Nury Halmämmedow 80 ýaşardy. Ýöne onuň ömri gysga eken: 45 ýaşynda dünýeden gaýtsa-da, kompozitoryň köňül nury we ýürek owazy onuň genial eserlerinde ýaşap gelýär.
Bu saz agşamy kompozitoryň ýagty ýadygärligine bagyşlandy. Onuň ýakynlarydyr dost-ýarlary, şeýle hem Nury Halmämmedowyň sazlarynyň köpsanly muşdaklary Mukamlar köşgüne geldiler. Resul Gylyjowyň ýolbaşçylygyndaky Döwlet simfoniki orkestriniň ýerine ýetirmeginde Nury Halmämmedowyň baý saz mirasyndan eserler ýaňlandy.
Konsertde “Magtymguly”, “Kaspiniň balykçylary”, “Şükür bagşy”, “Mukamyň syry”, Aýgytly ädim” ýaly kinofilmlere sazlary, şeýle hem aýdymlary, operalaryndan ariýalar, balladalar ýaňlandy.
Agşam Türkmenistanyň halk artisti Atageldi Garýagdyýewe öz wagtynda şöhrat getiren “Aşgabat” aýdymy bilen açyldy, bu aýdym ýörüteleşdirilen sazçylyk orta okuw mekdebiniň talyby bilen beýik kompozitoryň dostlaşmagyna getiripdi. “Türkmenistanyň altyn baritonynyň” çykyşy wagty Nury Halmämmedowyň ömrüniň ýatda galyjy pursatlary bilen tanyşdyrýan suratlar tapgyry görkezildi.
Režisýor Alty Garlyýewiň “Magtymguly” kinofilmine saz ýaňlananda filmden görkezilen parçalar diňleýjileri şahyryň owadan Meňli gyza söýgüsiniň älemine atardy.
Soňra Hojaguly Narlyýewiň “Kaspiniň balykçylary” kinofilmine sazy joşgunly we şahyrana tolkun kimin zala ýaýrady. Deňiz hemişe üýtgäp durandyr: bir görseň köpürjikli tolkunlary bilen kenary söýgülär, gözýetimde ýitip gidýän gapyrga gerişleri bilen özüne maýyl eder... Ýöne güwläp, tupanam turzyberýändir. Gowy ýeri, deňiz tupany az salymlykdyr, şo sebäplem Hazaryň şahyrana gözelligi we kaşaňlygy welin müdimidir. Kompozitoryň sazy hem şony wasp nedýär.
Alty Garlyýewiň “Mukamyň syry” filmi bagşylaryň özboluşly sungaty barada gürrüň berýär. Käte söýgüdir bagtly pursatlary, bir-de hasraty beýan edýän saz eseriň dartgynly ýordumyny açyp görkezýär.
Nury Halmämmedowyň sazy Bulat Mansurowyň “Şükür bagşy” filmini has-da beýgelden eserdir, onda filmiň baş gahrymany Şükür bagşy sazandalaryň dartgynly bäsleşiginde ýeňiş gazanýar. Kompozitoryň zehini bilen dutar owazy has şirin ýaňlanyp, onuň owazynyň özboşlulygyny we çuňňurlygyny açyp görkezýär.
Alty Garlyýewiň “Aýgytly ädim” kinofilmine saz has-da täsirli ýaňlandy. Filmiň baş gahrymany Artygyň aýdymyny Milli konserwatoriýanyň talyby Ahmet Atajanow ýerine ýetirdi. Diňleýjileriň köpüsi wokal sungatynyň ýaňy dörän bu ýyldyzynyň çykyşyny ilkinji gezek diňleýärdiler. Türkmenistanyň halk artisti Gülnar Nuryýewa bu filmden üç aýdym, şol sanda “Hüwdüni” ýerine ýetirdi. Şeýle hem halk söýgüsini gazanan sazlar ýaňlandy.
Konsertiň ahyrynda halkymyzyň we daşary ýurtly saz muşdaklarynyň söýgüsini gazanan “Türkmen sährasy” eseri ýerine ýetirildi. Bu ajaýyp eser ýaňlananda türkmen topragynyň şahyrana gözelliginiň suratlary görkezildi.
“Nury Halmämmedow nähili adamdy?” diýlen sowala konserte hormatly myhman hökmünde gatnaşan onuň aýaly Gülsoltan Gylyjowna Halmämmedowa şeýle jogap berdi:
--Nury ýaňy 9 ýaşyndaka eline üç manat düşüpdir. Çagalar öýünde terbilenýän oglanjyk üçin ol uly baýlyk eken, ol hiç kime aýtman-diýmän Bäherdenden Moskwa gidýär. Maryda ony otlydan düşürýärler, şoňa çenli üç manatdan suwutly zat galman eken... Nury Halmämmedow bütin ömrüne şeýledi—hyjuwly, gaýduwsyz, eli açyk we mähirli adamdy.
Bir gezek Moskwanyň Domodedowo aeroportunda radioda Nury Halmämmedowyň sazyny berdiler. Ýüregim elendi, damagym doldy, töweregimdäki nätanyş adamlara “şu ajaýyp eseri ýazan meniň adamym”-- diýesim geldi... Onuň jadyly, ajaýyp sazlary meiniň durmuşymy baýlaşdyryp, ömrümiň bagtyýar purasatlary bolany üçin men oňa ömrylla minnetdardyryn.
Bu saz agşamy kompozitoryň ýagty ýadygärligine bagyşlandy. Onuň ýakynlarydyr dost-ýarlary, şeýle hem Nury Halmämmedowyň sazlarynyň köpsanly muşdaklary Mukamlar köşgüne geldiler. Resul Gylyjowyň ýolbaşçylygyndaky Döwlet simfoniki orkestriniň ýerine ýetirmeginde Nury Halmämmedowyň baý saz mirasyndan eserler ýaňlandy.
Konsertde “Magtymguly”, “Kaspiniň balykçylary”, “Şükür bagşy”, “Mukamyň syry”, Aýgytly ädim” ýaly kinofilmlere sazlary, şeýle hem aýdymlary, operalaryndan ariýalar, balladalar ýaňlandy.
Agşam Türkmenistanyň halk artisti Atageldi Garýagdyýewe öz wagtynda şöhrat getiren “Aşgabat” aýdymy bilen açyldy, bu aýdym ýörüteleşdirilen sazçylyk orta okuw mekdebiniň talyby bilen beýik kompozitoryň dostlaşmagyna getiripdi. “Türkmenistanyň altyn baritonynyň” çykyşy wagty Nury Halmämmedowyň ömrüniň ýatda galyjy pursatlary bilen tanyşdyrýan suratlar tapgyry görkezildi.
Režisýor Alty Garlyýewiň “Magtymguly” kinofilmine saz ýaňlananda filmden görkezilen parçalar diňleýjileri şahyryň owadan Meňli gyza söýgüsiniň älemine atardy.
Soňra Hojaguly Narlyýewiň “Kaspiniň balykçylary” kinofilmine sazy joşgunly we şahyrana tolkun kimin zala ýaýrady. Deňiz hemişe üýtgäp durandyr: bir görseň köpürjikli tolkunlary bilen kenary söýgülär, gözýetimde ýitip gidýän gapyrga gerişleri bilen özüne maýyl eder... Ýöne güwläp, tupanam turzyberýändir. Gowy ýeri, deňiz tupany az salymlykdyr, şo sebäplem Hazaryň şahyrana gözelligi we kaşaňlygy welin müdimidir. Kompozitoryň sazy hem şony wasp nedýär.
Alty Garlyýewiň “Mukamyň syry” filmi bagşylaryň özboluşly sungaty barada gürrüň berýär. Käte söýgüdir bagtly pursatlary, bir-de hasraty beýan edýän saz eseriň dartgynly ýordumyny açyp görkezýär.
Nury Halmämmedowyň sazy Bulat Mansurowyň “Şükür bagşy” filmini has-da beýgelden eserdir, onda filmiň baş gahrymany Şükür bagşy sazandalaryň dartgynly bäsleşiginde ýeňiş gazanýar. Kompozitoryň zehini bilen dutar owazy has şirin ýaňlanyp, onuň owazynyň özboşlulygyny we çuňňurlygyny açyp görkezýär.
Alty Garlyýewiň “Aýgytly ädim” kinofilmine saz has-da täsirli ýaňlandy. Filmiň baş gahrymany Artygyň aýdymyny Milli konserwatoriýanyň talyby Ahmet Atajanow ýerine ýetirdi. Diňleýjileriň köpüsi wokal sungatynyň ýaňy dörän bu ýyldyzynyň çykyşyny ilkinji gezek diňleýärdiler. Türkmenistanyň halk artisti Gülnar Nuryýewa bu filmden üç aýdym, şol sanda “Hüwdüni” ýerine ýetirdi. Şeýle hem halk söýgüsini gazanan sazlar ýaňlandy.
Konsertiň ahyrynda halkymyzyň we daşary ýurtly saz muşdaklarynyň söýgüsini gazanan “Türkmen sährasy” eseri ýerine ýetirildi. Bu ajaýyp eser ýaňlananda türkmen topragynyň şahyrana gözelliginiň suratlary görkezildi.
“Nury Halmämmedow nähili adamdy?” diýlen sowala konserte hormatly myhman hökmünde gatnaşan onuň aýaly Gülsoltan Gylyjowna Halmämmedowa şeýle jogap berdi:
--Nury ýaňy 9 ýaşyndaka eline üç manat düşüpdir. Çagalar öýünde terbilenýän oglanjyk üçin ol uly baýlyk eken, ol hiç kime aýtman-diýmän Bäherdenden Moskwa gidýär. Maryda ony otlydan düşürýärler, şoňa çenli üç manatdan suwutly zat galman eken... Nury Halmämmedow bütin ömrüne şeýledi—hyjuwly, gaýduwsyz, eli açyk we mähirli adamdy.
Bir gezek Moskwanyň Domodedowo aeroportunda radioda Nury Halmämmedowyň sazyny berdiler. Ýüregim elendi, damagym doldy, töweregimdäki nätanyş adamlara “şu ajaýyp eseri ýazan meniň adamym”-- diýesim geldi... Onuň jadyly, ajaýyp sazlary meiniň durmuşymy baýlaşdyryp, ömrümiň bagtyýar purasatlary bolany üçin men oňa ömrylla minnetdardyryn.
