Geçen asyryň altmyşynjy ýyllary Nakgaşlar birleşigi žiwopisçileriň öňünde senagat temasyndan eser döretmek wezipesinii goýdy. Nakgaşlar birbada aljyradylar: özboluşly alamatly fabriklerdir zawodlar gözellik diýen düşünje bilen bir ýere sygyşmajak ýalydy. Kän wagt geçmänkä ýaş nakgaş Stanislaw Babikow bu temadan suratlary çekip başlanda kärdeşleri - gözellik asla ähli zatda-da bar eken diýip haýran galypdylar.
Türkmenistanyň Nakgaşlar birleşiginiň sergi merkezinde 55 ýaşynyň dolmagy mynasybetli Polat Annamyradowyň özbaşdak sergisi guraldy. Balkanly nakgaş tomaşaçylara işleriniň 90-a golaýyny hödürledi, olaryň aglaba bölegi senagat manzarlarydy. Biz köpden bäri bu temanyň žiwopisde beýan edilişine gabat gelmändik, şonuň üçinem sergi uly gyzyklanma döretdi.
Sergi Polat Annamyradowyň awtoportreti bilen açylýar, ol bu işini 1985-nji ýylda çekipdir. Ondan bize garaýşy ajaýyp geljege umytdan doly ýaş ýigit bakyp dur. Polat Türkmen döwlet çeperçilik ýörüte orta hünär mekdebini tamamlady. Sergide kursdaşlarynyň galamda çekilen portretleri goýlupdyr. Olar dürli häsiýetli bolsa-da, bir maşgala ýaly bolup galan ýoldaşlarynyň arasynda haýsydyr bir umumylyk duýulýar. Polat olary familiýasy boýunça däl-de, “Aman”, “Lena”, “Sweta” we ş.m. diýip öz atlary bilen görkezýär.
Aslynda durmuş Poladyň arzuw edişi ýaly bolmady. Onuň dogduk kiçijik şäherinde nakgaşlardan beter nebitçiler gereklidi. Bu hem onuň kärini üýtgetmegine sebäp boldy. Ol burawçy ussa bolup işledi. Dostlary Polat indi surat çekmesini bütinleý goýar öýdüp alada galdylar. Aslynda weli başgaça boldy. Polat bu kärde işlemek bilen žiwopisde öz temasyny tapdy. Sergide “Nebitdaglylar” umumy at bilen iki surat goýlupdyr. Surat dok reňklerde çekilipdir: altynsow çäge depeleri, mawy asman, ýiti şöhleli Gün, ýöne alynky planda adamlar, has dogrusy, olaryň hünär höwesleri şekillendirilen. Beýleki suratda bolsa iş meýilnamasyny ara alyp maslahatlaşyp duran işçiler çekilipdir.
“Praktikantlar” atly beýleki bir işinde burawa gelen talyplar bir-birine we daş töwerege garap durlar. Bir wagtlar Poladyň özem ýaňy işe gelende şeýle bolupdy, onuň şu işinde özünde galan ilkinji täsirleri beýan eden bolmagam mümkin.
Polat Annamyradowyň suratlarynda zähmet adamsynyň hemişe kärdeşleriniň arasynda şekillendirilýändigini bellemek gerek. Awtor burawçylaryň hersiniň özüne mahsus özboluşlulygyny görkezmeýär, onuň, belki, şeýtmek bilen iň esasy zadyň – umumulyk ruhundadygyny nygtajak bolýan bolmagy-da mümkin.
Suratlarda senagat manzarlary has gyzykly görünýär. Ullakan tirkegli ýük maşynyna çylşyrymly tehnika ýüklenipdir. Bu işde-de awtoryň halaýan reňklerini ulanypdyr – altynsow çäge depeleri, goýydan buýra bulutly mawy asman çekilipdir, ownuk detallar bolsa gyzyl reňkde berlipdir.
“Deňiz burawçylary” eserinde awtor adaty ulanýan reňklerini birneme üýtgedipdir. Altynsow çägelere derek deňiz tekizligi şekillendirilipdir. Ak we gyzyl reňkli burawlar uç-gyraksyz deňizdäki gämä-de meňzemän duranok. Aslynda Polat Annamyradowyň işlerine açyk reňkler häsiýetli, şol sebäplem onuň suratlaryna bakanyňda köňlüňde şatlyk duýgusy döreýär.
Meniň ünsümi çeken işleriň ýene biri “Deňiz manzary” suraty boldy. Ol manzary ýörüte gysby çekilipdir – çägi bellenilmedik aňrysyna-bärsine göz ýetmeýän deňizdir asman tomaşaça üýtgeşik täsir edýär.
Polat özbaşdak sergisi bilen hemmäni geň galdyrdy. Ol nakgaşyň asla hünärinden daşlaşyp bilmeýändigini görkezdi. Onsoňam ol zähmet adamsynyň keşbini beýan edýär, özü-de žiwopis arkaly ony wasp etdi.
Türkmenistanyň Nakgaşlar birleşiginiň sergi merkezinde 55 ýaşynyň dolmagy mynasybetli Polat Annamyradowyň özbaşdak sergisi guraldy. Balkanly nakgaş tomaşaçylara işleriniň 90-a golaýyny hödürledi, olaryň aglaba bölegi senagat manzarlarydy. Biz köpden bäri bu temanyň žiwopisde beýan edilişine gabat gelmändik, şonuň üçinem sergi uly gyzyklanma döretdi.
Sergi Polat Annamyradowyň awtoportreti bilen açylýar, ol bu işini 1985-nji ýylda çekipdir. Ondan bize garaýşy ajaýyp geljege umytdan doly ýaş ýigit bakyp dur. Polat Türkmen döwlet çeperçilik ýörüte orta hünär mekdebini tamamlady. Sergide kursdaşlarynyň galamda çekilen portretleri goýlupdyr. Olar dürli häsiýetli bolsa-da, bir maşgala ýaly bolup galan ýoldaşlarynyň arasynda haýsydyr bir umumylyk duýulýar. Polat olary familiýasy boýunça däl-de, “Aman”, “Lena”, “Sweta” we ş.m. diýip öz atlary bilen görkezýär.
Aslynda durmuş Poladyň arzuw edişi ýaly bolmady. Onuň dogduk kiçijik şäherinde nakgaşlardan beter nebitçiler gereklidi. Bu hem onuň kärini üýtgetmegine sebäp boldy. Ol burawçy ussa bolup işledi. Dostlary Polat indi surat çekmesini bütinleý goýar öýdüp alada galdylar. Aslynda weli başgaça boldy. Polat bu kärde işlemek bilen žiwopisde öz temasyny tapdy. Sergide “Nebitdaglylar” umumy at bilen iki surat goýlupdyr. Surat dok reňklerde çekilipdir: altynsow çäge depeleri, mawy asman, ýiti şöhleli Gün, ýöne alynky planda adamlar, has dogrusy, olaryň hünär höwesleri şekillendirilen. Beýleki suratda bolsa iş meýilnamasyny ara alyp maslahatlaşyp duran işçiler çekilipdir.
“Praktikantlar” atly beýleki bir işinde burawa gelen talyplar bir-birine we daş töwerege garap durlar. Bir wagtlar Poladyň özem ýaňy işe gelende şeýle bolupdy, onuň şu işinde özünde galan ilkinji täsirleri beýan eden bolmagam mümkin.
Polat Annamyradowyň suratlarynda zähmet adamsynyň hemişe kärdeşleriniň arasynda şekillendirilýändigini bellemek gerek. Awtor burawçylaryň hersiniň özüne mahsus özboluşlulygyny görkezmeýär, onuň, belki, şeýtmek bilen iň esasy zadyň – umumulyk ruhundadygyny nygtajak bolýan bolmagy-da mümkin.
Suratlarda senagat manzarlary has gyzykly görünýär. Ullakan tirkegli ýük maşynyna çylşyrymly tehnika ýüklenipdir. Bu işde-de awtoryň halaýan reňklerini ulanypdyr – altynsow çäge depeleri, goýydan buýra bulutly mawy asman çekilipdir, ownuk detallar bolsa gyzyl reňkde berlipdir.
“Deňiz burawçylary” eserinde awtor adaty ulanýan reňklerini birneme üýtgedipdir. Altynsow çägelere derek deňiz tekizligi şekillendirilipdir. Ak we gyzyl reňkli burawlar uç-gyraksyz deňizdäki gämä-de meňzemän duranok. Aslynda Polat Annamyradowyň işlerine açyk reňkler häsiýetli, şol sebäplem onuň suratlaryna bakanyňda köňlüňde şatlyk duýgusy döreýär.
Meniň ünsümi çeken işleriň ýene biri “Deňiz manzary” suraty boldy. Ol manzary ýörüte gysby çekilipdir – çägi bellenilmedik aňrysyna-bärsine göz ýetmeýän deňizdir asman tomaşaça üýtgeşik täsir edýär.
Polat özbaşdak sergisi bilen hemmäni geň galdyrdy. Ol nakgaşyň asla hünärinden daşlaşyp bilmeýändigini görkezdi. Onsoňam ol zähmet adamsynyň keşbini beýan edýär, özü-de žiwopis arkaly ony wasp etdi.
