21-nji awgustda Türkmenistanyň Mejlisiniň çykyp giden deputatlarynyň ornuna, halk maslahatlaryna we Geňeş agzalarynyň saýlawlary geçirildi.Sawlawlardan öň işjeň taýýarlyk çäreleri geçirilip, oňa Türkmenistanyň syýasy partiýalarynyň üçüsi hem—Demokratik, Agrar, Senagatçylar we telekeçiler partiýalary hem-de iri jemgyýetçilik guramalary—kärdeşler arkalaşyklary, zenanlar we ýaşlar guramalary gatnaşdylar. Saýlawlaryň netijesi zenanlaryň häkimiýeti dolandyrmak işine barha işjeň gatnaşýanlygyny görkezdi.
Milli parlamente (Mejlise) täze saýlanan ýedi deputatyň üçüsi zenanlardyr. Şunda deputatlyga dalaşgärlige zenanlaryň dördüsiniň hödürlenenligini bellemek gerek. Etrap halk maslahatlaryna (ýerli häkimiýet edaralaryna) agzalyga saýlananlaryň 22,2 göterimi, Geňeşlere (ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralaryna) agzalyga saýlananlaryň 14,6 göterimi zenanlardyr.
Erkekler bilen deň hukuklaryň we mümkinçilikleriň döredilmegi zenanlaryň ýurduň syýasy, ykdysady we sosial durmuşyna işjeň gatnaşmagynyň möhüm şertidir. Türkmenistan 1996-njy ýylda aýallary kemsitmegiň ähli görnüşlerini ýok etmek baradaky Konwensiýa, 2009-njy ýylda oňa Fakultatiw protokola goşuldy. Türkmenistan şeýle hem zenanalaryň ýagdaýy boýunça IV Bütindünýä konferensiýasynyň hereketleriň Pekin platformasynyň Maksatnamasyny kabul etdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen amala aşyrylýan işler gender syýasatyny durmuşa geçirmekde ýokary netijeli işlerdir. 2015-nji ýylyň ýanwarynda Türkmenistanda 2015-2020-nji ýyllara gender deňligi boýunça hereketiň Milli meýilnamasy, şol ýylyň awgustynda bolsa, “Aýallaryň we erkekleriň deň hukuklarynyň we deň mümkinçilikleriniň döwlet kepillikleri hakynda” Türkmenistanyň Kanuny kabul edildi. Umuman, amala aşyrylýan işler saldamly netije berýär. Mysal üçin, ykdysady pudakda işleýänleriň 44 göterimi, döwletet dahylsyz pudakdakylaryň 47 göterimi zenanlardyr. Ýurduň parlamentiniň baştutany aýaldyr, häkimleriň orunbasarlary hem zenanlardyr. Ministrlkikleriň we pudaklaýyn edaralaryň ýolbaşçylarynyň arasynda-da aýallar az däl, olaryň käbiri köpçülikleýin habar beriş serişdelerine ýolbaşçylyk edýärler. Bu we beýleki ýagdaýlar döwlet syýasatynda gender deňligine aýratyn ähmiýet berilýändiginiň, aýallaryň syýasy taýdan ösmegi üçin şertleriň döredilýänliginiň subutnamasydyr.
2015-nji ýylyň aprelinde Türkmenistanyň 2016-2018-nji ýyllara BMG-nyň gender deňligi we aýallaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini artdyrmak meseleleri boýunça Ýerine ýetiriji geňeşiniň gurluşyna saýlanylmagy bu ugurda ýurdumyzyň gazanan üstünlikleriniň ykrar edilmegidir.
Şu ýylyň awgustynda gender deňligi boýunça hereketiň Milli meýilnamasyny takyk ýerine ýetirmek maksady bilen Türkmenistanyň adam hukuklary we halkara ynsanperwer hukugy babatda halkara borçlarynyň ýerine ýetirilişini üpjün etmek boýunça Pudagara komissiýasynyň ýanyndaky iş topary bu ugurdaky tapgyrlaýyn meýilnama işläp taýýarlady, onda esasy iş alyp baryjy ministrlikler, anyk çäreler, olaryň möhleti we garaşylýan netijeler anyk görkezilendir.
Milli parlamente (Mejlise) täze saýlanan ýedi deputatyň üçüsi zenanlardyr. Şunda deputatlyga dalaşgärlige zenanlaryň dördüsiniň hödürlenenligini bellemek gerek. Etrap halk maslahatlaryna (ýerli häkimiýet edaralaryna) agzalyga saýlananlaryň 22,2 göterimi, Geňeşlere (ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralaryna) agzalyga saýlananlaryň 14,6 göterimi zenanlardyr.
Erkekler bilen deň hukuklaryň we mümkinçilikleriň döredilmegi zenanlaryň ýurduň syýasy, ykdysady we sosial durmuşyna işjeň gatnaşmagynyň möhüm şertidir. Türkmenistan 1996-njy ýylda aýallary kemsitmegiň ähli görnüşlerini ýok etmek baradaky Konwensiýa, 2009-njy ýylda oňa Fakultatiw protokola goşuldy. Türkmenistan şeýle hem zenanalaryň ýagdaýy boýunça IV Bütindünýä konferensiýasynyň hereketleriň Pekin platformasynyň Maksatnamasyny kabul etdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen amala aşyrylýan işler gender syýasatyny durmuşa geçirmekde ýokary netijeli işlerdir. 2015-nji ýylyň ýanwarynda Türkmenistanda 2015-2020-nji ýyllara gender deňligi boýunça hereketiň Milli meýilnamasy, şol ýylyň awgustynda bolsa, “Aýallaryň we erkekleriň deň hukuklarynyň we deň mümkinçilikleriniň döwlet kepillikleri hakynda” Türkmenistanyň Kanuny kabul edildi. Umuman, amala aşyrylýan işler saldamly netije berýär. Mysal üçin, ykdysady pudakda işleýänleriň 44 göterimi, döwletet dahylsyz pudakdakylaryň 47 göterimi zenanlardyr. Ýurduň parlamentiniň baştutany aýaldyr, häkimleriň orunbasarlary hem zenanlardyr. Ministrlkikleriň we pudaklaýyn edaralaryň ýolbaşçylarynyň arasynda-da aýallar az däl, olaryň käbiri köpçülikleýin habar beriş serişdelerine ýolbaşçylyk edýärler. Bu we beýleki ýagdaýlar döwlet syýasatynda gender deňligine aýratyn ähmiýet berilýändiginiň, aýallaryň syýasy taýdan ösmegi üçin şertleriň döredilýänliginiň subutnamasydyr.
2015-nji ýylyň aprelinde Türkmenistanyň 2016-2018-nji ýyllara BMG-nyň gender deňligi we aýallaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini artdyrmak meseleleri boýunça Ýerine ýetiriji geňeşiniň gurluşyna saýlanylmagy bu ugurda ýurdumyzyň gazanan üstünlikleriniň ykrar edilmegidir.
Şu ýylyň awgustynda gender deňligi boýunça hereketiň Milli meýilnamasyny takyk ýerine ýetirmek maksady bilen Türkmenistanyň adam hukuklary we halkara ynsanperwer hukugy babatda halkara borçlarynyň ýerine ýetirilişini üpjün etmek boýunça Pudagara komissiýasynyň ýanyndaky iş topary bu ugurdaky tapgyrlaýyn meýilnama işläp taýýarlady, onda esasy iş alyp baryjy ministrlikler, anyk çäreler, olaryň möhleti we garaşylýan netijeler anyk görkezilendir.
