Ýaňy-ýakynda Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň binýadynda ýokary okuw mekdepleriniň talyplarynyň arasynda «Dünýä dilleri – dostluk ýollary» at bilen rus dili dersinden onlaýn bäsleşik geçirildi. Ýurdumyzyň talyplary bilen işleýän guramaçylar, hünärmenler we mugallymlar gatnaşyjylaryň taýýarlyk derejesiniň ýokarydygyny, olaryň rus dilini öwrenmäge hem-de ony hünär işinde ulanmaga bolan uly gyzyklanmasyny aýratyn bellediler. Şeýle hem ýaşlaryň arasynda rus dilini we edebiýatyny ýaýratmagyň iň möhüm serişdeleriniň biri hökmünde şeýle çäreleri guramagyň ähmiýetini nygtadylar. Rus dilini öwrenmäge bolan uly gyzyklanmanyň aýdyň subutnamasy hökmünde bäsleşige ýurdumyzyň 17 ýokary okuw mekdebinden 80-den gowrak talybyň gatnaşdygy hem görkezýär.
Türkmenistanda yzygiderli geçirilýän rus dili boýunça bäsleşikleriň dile bolan gyzyklanmany ýokarlandyrmaga, dil endiklerini ösdürmäge we medeni-bilim gatnaşyklaryny berkitmäge ýardam edýändigini bellemek gerek. Olar gatnaşyjylaryň gürleýiş ukybyny, tankydy pikirlenmesini we döredijilik ukyplaryny kämilleşdirmäge gönükdirilendir. Zehinleriň we esseleriň bäsleşikleri köplenç «Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýa-da «Rus dili – halkara gatnaşyklaryň serişdesi» şygarlary astynda geçirilýär. Şeýle çäreler aýratyn hem ýokary synp okuwçylarynyň arasynda barha köp gatnaşyjyny özüne çekýär, bu bolsa dili öwrenmäge bolan gyzyklanmanyň artýandygyna şaýatnamadyr.
Biziň talyplarymyz «Ярус», «Homo dicens» ýaly abraýly halkara intellektual bäsleşiklerine işjeň gatnaşyp, baýrakly orunlara mynasyp bolýarlar. Mysal üçin, şu ýyl Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň talyby Medine Sopytaganowa rus dili boýunça halkara olimpiadanyň ýeňijisi boldy. Bu abraýly bäsleşik Moskwa şäher mugallymçylyk uniwersiteti tarapyndan Ynsanperwer ylymlar instituty (Russiýa Federasiýasy) bilen bilelikde guraldy. Şu ýyl olimpiada Russiýadan, Hytaýdan, Saud Arabystanyndan, Iordaniýadan, Serbiýadan, Moldowadan, Gazagystandan, Gyrgyzystandan, Özbegistandan we Türkmenistandan 200-e golaý talyp gatnaşdy. Talybyň bu üstünligi tötänlik däldir: Medine dürli döwlet we halkara intellektual bäsleşikleriniň birnäçe gezek guralan baýrakçysydyr.
Türkmenistanyň we GDA-nyň ýurtlarynyň talyplarynyň arasynda rus dili boýunça halkara bäsleşigini Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary instituty hem gurady. «Rus dili – milletara gatnaşyklaryň we diplomatiýanyň dili» atly bäsleşik talyp ýaşlaryň rus dilini milletara gatnaşyklaryň dili we BMG-niň resmi dilleriniň biri hökmünde öwrenmäge bolan gyzyklanmasyny artdyrmaga gönükdirildi.
Daşary ýurtlylar üçin rus dili boýunça bäsleşikler «Dünýä çempionatynyň» çäklerinde hem geçirilýär. Bu rus dilini söýýän we öwrenýänleriň hemmesi üçin giň gerimli halkara wakasydyr. Gatnaşyjylara elmydama bilimleri barlamagyň gyzykly görnüşi garaşýar: toparlaýyn interaktiw ýumuşlar, kwizler, debatlar we kwestler gurulýar, bu ýerde diňe bir rus dilini bilmek däl, eýsem, toparda işlemek ukyby hem möhümdir. Mysal üçin, geçen ýyl «Çempionat» 66 ýurtdan 4000-den gowrak gatnaşyjyny birleşdirdi. 2026-njy ýylda dünýäniň çar künjeginden has köp hyjuwly ýaşlaryň gatnaşmagyna garaşylýar.
Okuwçylaryň we talyplaryň rus dilini öwrenmäge bolan gyzyklanmasyny ýokarlandyrmak mowzugyny dowam etdirip, mugallymçylyk işgärlerini taýýarlamak meselesine hem degip geçmek zerurdyr. Bu ugurda biziň ýaş rus dili hünärmenlerimiziň dürli halkara bäsleşiklerine we olimpiadalaryna gatnaşmagynyň ähmiýetini bellemän geçmek bolmaz. Nobatdaky Halkara Puşkin adyndaky esse bäsleşiginde biziň ýaş rus dili mugallymlarymyzyň dünýäniň 20-den gowrak ýurdundan gelen köp sanly gatnaşyjylardan öňe saýlanyp, laureat bolandyklaryny bilmek örän buýsançlydyr.
Türkmenistanda rus dilini öwrenmeklige milletara gatnaşyklaryň, medeni alyş-çalyşyň we hünär taýdan ösmegiň möhüm guraly hökmünde garalýar. Ýurdumyzda okuwlary rus dilinde alynyp barylýan synplary bolan 70-den gowrak mekdep hereket edýär. 2026-njy ýylda Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan Russiýa Federasiýasynyň Magaryf ministrligi bilen bilelikde türkmen dilinde okadylýan mekdepleriň birinji synp okuwçylary üçin rus dilini daşary ýurt dili hökmünde öwrenmek boýunça taslama badalga berildi. Okuw kursy 70 sany wideoşekilli sapakdan ybarat bolup, ol ýerde birinji synp okuwçylary üçin rus dili boýunça didaktiki materiallar oýun görnüşinde hödürlenýär. Sapaklaryň mazmuny rus dilini daşary ýurt dili hökmünde öwrenmekde sözlük-grammatiki endikleri we aragatnaşyk başarnyklaryny kemala getirmäge gönükdirilendir, şeýle hem birinji synp okuwçylarynyň ýaş we psihologik aýratynlyklary nazarda tutulyp taýýarlanandyr. Häzirki wagtda Türkmenistanyň mekdepleriniň beýleki synplary üçin hem wideoşekilli sapaklary döretmek boýunça işler dowam etdirilýär.
Türkmenistanda rus diline şeýle üns berilmegi medeniýetara gepleşikleriň, şeýle hem BMG-niň resmi dilleriniň birini öwrenmegiň çäklerinde amala aşyrylýar. Halkara integrasiýa amallarynyň, şol sanda medeni-bilim ulgamyndaky gatnaşyklaryň çuňlaşmagy hem rus dilini öwrenmäge bolan gyzyklanmanyň artmagyna ýardam edýär. Bu ýerde gürrüň biziň ýaşlarymyzyň BMG-niň resmi dilleriniň biri bolan rus dilini öwrenmek boýunça mümkinçiliklerini artdyrmak barada barýar, bu dil şol bir wagtda milletara gatnaşyklaryň dili hökmünde çykyş edýär. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow tarapyndan öňe sürülýän başlangyçlaryň üç dillilik syýasaty bilen berk baglanyşyklydygyny, bu syýasatda rus diline hem aýratyn üns berilýändigini bellemek gerek. Rus dili biziň Bitarap döwletimizde aragatnaşyk serişdeleriniň biridir.
Häzirki Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwri döwletara hyzmatdaşlyk üçin giň mümkinçilikleri açýar. Türkmenistanyň ýaşlary rus diliniň kömegi bilen sebitiň we dünýäniň deň-duşlary bilen deňhukukly gepleşikleri alyp barmak üçin ähli mümkinçiliklere eýedirler.
